Sözleşmeli Er ve Erbaşların Sözleşmelerinin Feshi, Yenilenmemesi, İptal Davası
Bursa'da ceza hukuku
alanında uzmanlaşmış idare hukuku avukatı arıyorsanız Bursa Hukuk Bürosuyla iletişime geçebilirsiniz.
Bursa Hukuk Bürosu
idare hukuku alanında uzmanlaşmış kadrosuyla size yardımcı olacaktır.
Bursa
Hukuk bürosu kadrosunda beş avukat ve iki stajyer bulunmakta olup avukatlarımızdan
iki tanesi idare hukuku alanında uzmanlaşmış idare hukuku avukatlarıdır.
Genel Bilgi
Sözleşmeli er ve erbaşlar, askerî
eğitimini başarıyla tamamlayarak Türk Silahlı Kuvvetleri bünyesinde belirli
süreli sözleşme ile görev yapan personellerdir. Sözleşmeli erbaş ve erlerin temini,
yetiştirilmeleri, görevlendirilmeleri, terfileri, hizmet şartları, görev ve
hakları ile yükümlülükleri, ayırma ve ayrılmalarıyla ilgili usul ve esaslar mevzuatımızda
6191 sayılı Sözleşmeli Erbaş ve Er Kanununda düzenlenmiştir. İlgili kanunun
2/1-c maddesine göre sözleşme süresi; başlangıçta üç yıldan az olmamak şartıyla
en fazla dört yıl, müteakiben bir yıldan az üç yıldan fazla olmamaktadır.
Sözleşmenin Feshi veya
Yenilenmemesi
6191 sayılı kanuna göre statüsü
‘’sözleşmeli er veya erbaş’’ olan personelin sözleşmesi, idarenin sahip olduğu
takdir yetkisi çerçevesinde belirli gerekçelerle feshedilebilir veya sözleşme
süresi sona erdiğinde yenilememe kararı verilebilir. İdarenin sözleşmeyi
yenilememe veya feshetmesi şeklindeki işlemi, idari nitelikteki bir işlem olup
ilgili mevzuata göre fesih ve yenilememe sebepleri şu şekildedir;
1- Disiplinsizlik
ve ahlaki durum
2- Yetersizlik
ve görevde başarısız olma nedeniyle kendisinden istifade edilemeyeceği, sıralı
amirlerinin her türlü bilgi ve belgeye dayanarak düzenleyeceği nitelik belgesi
ile anlaşılmak
3- Son
olarak verilen de dâhil olmak üzere, kararın kesinleştiği tarihten itibaren
geriye doğru son bir yıl içinde toplamda otuz gün ve daha fazla oda hapsi veya
hizmet yerini terk etmeme cezasına mahkum olmak veya en son aldığı disiplin
cezasından geriye doğru son bir yıl içinde en az iki disiplin amirinden toplam
sekiz defa veya daha fazla disiplin cezası almak
4- Yasa
dışı siyasi, yıkıcı ve bölücü faaliyetlerde bulunmak, tutum ve davranışlarıyla
bu görüşleri benimsediği tespit edilmek
5- Sözleşmeli
er olmak için gerekli nitelik ve şartlardan herhangi birini taşımadığı sonradan
anlaşılmak veya sözleşme süresi içinde bu niteliklerinden herhangi birini
kaybetmek
6- Yabancı
uyruklu kişilerle yapılan evliliklerde, evlilikleri ilgili mevzuatta belirtilen
esaslar dâhilinde Millî Savunma Bakanlığınca uygun görülmemek veya çeşitli
nedenlerle Türk vatandaşlığını kaybetmek
7- Yetkili
sağlık kurullarınca ilgili yönetmelik doğrultusunda verilen kararlara göre
sözleşmeli erbaş ve er olarak göreve devamı mümkün olmamak
8- İstihdam
edildikleri sınıf ve branşlarda görev yapamayacaklarına dair yetkili sağlık
kurullarınca karar verilenlerden, idarece başka bir sınıfta istihdamına gerek
duyulmamak
9- Herhangi
bir suç sebebiyle doksan günden fazla tutuklu kalmak ve göreve başlama
tarihinden önce işlediği 3’üncü maddede belirtilen bir suç nedeniyle
soruşturması devam edenlerden, haklarında verilecek olan mahkûmiyet hükmü
göreve başladıktan sonra kesinleşmiş olmak
10- Güvenlik
soruşturması olumsuz sonuçlanmak
11- Terör
örgütleriyle eylem birliği içerisinde olmak, bu örgütlere yardım etmek, kamu
imkân ve kaynaklarını bu örgütleri desteklemeye yönelik kullanmak ya da
kullandırmak yahut bu örgütlerin propagandasını yapmak
Her ne kadar idarenin sözleşmeyi
feshetme ve yenilememe konusunda takdir yetkisi olsa da belirtmek gerekir ki bu
takdir yetkisi sınırsız ve keyfi değildir. Uygulamada ise idare, takdir yetkisinin
sınırsız ve keyfi olmadığını bilmesine rağmen somut, yazılı ve objektif bir gerekçe
olmadan ve ölçülülük ilkesine uymadan, er ve erbaşların sözleşmelerini en çok disiplinsizlik,
sicil notu düşüklüğü, sağlık sebepleri ve güvenlik soruşturması sebepleri
nedeniyle feshedilmekte/yenilenmemektedir. İdarenin, kanun ile kendisine
verilen yetkinin sınırlarını aşarak yapmış olduğu işbu haksız ve hukuka aykırı
idari işlem nedeniyle sözleşmeli er ve erbaşlar ciddi bir hak kaybına uğramaktadır.
Sözleşmenin İdare Tarafından Hukuka
Aykırı Bir Şekilde Tek Taraflı Feshi ile Yenilenmemesi Sebepleri
Kural olarak idarenin tek taraflı
işlemleri hukuki denetime tabi olup şayet idare yapılan işlem; kamu yararı gereklerini
ve kanuni sınırları aşmışsa, keyfiyse, muğlak, objektiflikten uzak ve belirsiz
sebeplere dayanıyorsa, somut ve yazılı gerekçeler barındırmıyorsa ve ölçülülük
ilkesine de aykırıysa bu durumda yapılan işlemin haksız ve hukuka aykırı
olduğunda bahsetmek gerekir. Sözleşmeli er ve erbaşların sözleşmelerinin feshi
ile yenilenmemesi şeklindeki idari işlemler de yukarıda sayılan unsurları
taşıyorsa yapılan işlemin haksız ve hukuka aykırı olduğu gerekçesi ile idare
aleyhine iptal davası açılabilecektir. Nitekim güncel Danıştay kararlarında da tarafından
yazılı, somut ve kesin bir delil olmaksızın yalnızca soyut gerekçelere
dayanılması, ölçülülük ve orantılılık ilkesinin gözetilmemesi ve takdir
yetkisinin keyfi bir şekilde kullanılması nedeniyle iptal davası açıldığı ve Danıştay
tarafından idarece yapılan işlemin haksız ve hukuka aykırı olduğuna karar
verildiği görülmektedir.
Sözleşmenin Feshi ile
Yenilenmemesi Halinde İdare Aleyhine Açılan İptal Davası Açma Süresi, Yetkili
ve Görevli Mahkeme
İdare tarafından sözleşmenin feshedileceğine
veya yenilenmeyeceğine dair işlemin, sözleşmeli er/erbaşa yazılı olarak tebliğ
edildiği andan itibaren ilgili işlemin iptali için 60 gün içerisinde,
personelin son olarak görev yaptığı ve işlemi tesis eden yer idare mahkemesinde
iptal davası açılması gerekmektedir. Ayrıca sözleşmenin feshedilmesi veya
yenilenmemesi şeklindeki haksız ve hukuka aykırı işlem, personelin uzun bir
süre maaş alamamasına neden olduğundan iptal davasının ‘’Yürütmenin
Durdurulması’’ talebiyle açılması ileride telafisi güç zararların doğmaması
açısından faydalı olacaktır.
Sözleşmenin Feshedilmesi veya
Yenilenmemesine İlişkin İdari İşlemin İptaline Karar Verilmesi Halinde İdarenin
Yükümlülükleri
İdare aleyhine açılan davada
yapılan yargılama sonucunda, sözleşmenin haksız ve hukuka aykırı feshine veya
yenilenmemesine yönelik işlem iptal edildiğinde;
1-Yapılan haksız ve hukuka aykırı
işlem ortadan kaldırılır.
2-Mahkeme kararının idareye
tebliğinden itibaren idarenin en geç 30 gün içerisinde sözleşmesi feshedilen
er/erbaşı işe başlatması gerekmektedir.
3-İdare tarafından sözleşmesi
feshedilen er/erbaş görevden ayrı kaldığı süre boyunca alamadığı tüm maaş,
ikramiye, ek ödeme gibi tüm parasal haklarının yasal faiziyle birlikte
ödenmesi, ayrıca eksik yatan sigorta primlerinin de tamamlanması gerekmektedir.
4-Sözleşmesi feshedilen er/erbaş
göreve dönmek istemese bile idare tarafından personelin çalışması boyunca hak
etmiş olduğu kıdem tazminatının kendisine ödenmesi gerekmektedir.
Şayet idare tarafından yapılan
yargılama sonucunda verilen kararın gerekleri yerine getirilmez ve sözleşmeli
er/erbaşın hakları ödenmezse; bu durumda ilgili personelin idare aleyhine tam
yargı davası açarak uğramış olduğu zararı tazmin etme hakkı bulunmaktadır.
Bu
süreçle ilgili daha spesifik bir durumunuz veya sorularınız varsa Bursa Hukuk
Bürosu idare hukuku avukatları olarak yardımcı olmaktan memnuniyet duyarız.